dolar amerykański(USD): 2,8673



Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy województwa mazowieckiego od 1999. Zobacz też: województwo mazowieckie.
województwo mazowieckie
Herb województwa mazowieckiego Flaga województwa mazowieckiego
Herb Flaga
województwo mazowieckie na mapie Polski
Siedziba wojewody
Siedziba sejmiku
POL Warszawa COA.svg Warszawa
Urząd Wojewódzki Warszawa, pl. Bankowy 3/5
Wojewoda Jacek Kozłowski
Urząd Marszałkowski Warszawa, ul. Jagiellońska 26
Marszałek Adam Struzik
Powierzchnia 35 558,18 km²
Ludność 5 188 488[1] mieszk.
(2008)
Gęstość zaludnienia 145[1] mieszk./km²
Urbanizacja 64,7%
Tablica rejestracyjna W
TERYT 14
Kod ISO PL-MZ
zobacz: szczegółowy podział administracyjny
Powiaty województwa mazowieckiego
powiaty grodzkie 5
ziemskie 37
gminy miejskie 35
miejsko-wiejskie 50
wiejskie 229
Mazowiecki Urząd Wojewódzki

pl. Bankowy 3/5
00-950 Warszawa

Oficjalna strona województwa mazowieckiego
Mazowieckie mapa fizyczna.png
Mazowieckie-administracja legenda-pl.png
Gęstość zaludnienia w województwie mazowieckim terenów wiejskich w osobach na km² (w przekroju gminnym, stan 1 stycznia 2007 roku) [1].

Województwo mazowieckie – od 1 stycznia 1999 jednostka podziału administracyjnego Polski, jedno z 16 województw.

Spis treści

edytuj Historia

Historycznie województwo mazowieckie istniało w latach 1526-1795 i 1816-1837.

Obecne województwo mazowieckie zostało utworzone w 1999 roku z województw poprzedniego podziału administracyjnego:

edytuj Geografia

edytuj Położenie administracyjne

Województwo jest położone w środkowo-wschodniej Polsce i graniczy z następującym województwami:

edytuj Położenie fizycznogeograficzne

Województwo położone jest w większości na obszarze Niżu Środkowoeuropejskiego, tylko jego niewielkie wschodnie fragmenty leżą na terenie Niżu Wschodniobałtycko-Białoruskiego, a południowe na terenie Wyżyn Polskich. Obszar Województwa zawiera się w 11 makroregionach fizycznogeograficznych i 34 mezoregionach.

edytuj Położenie historyczne

Mimo że województwo mazowieckie jest często określane jako Mazowsze, nie jest nim w całości. Wschodnia część województwa to region Podlaski (w znacznie mniejszym stopniu niż geograficznie), natomiast południowa część to ziemia radomska będąca częścią Małopolski. Różnice historyczno-kulturowe widoczne są w wielu aspektach, m.in. w architekturze wiejskiej, sposobie zwijania snopów siana czy strojach ludowych. Natomiast część historycznego Mazowsza (większość byłego województwa łomżyńskiego z miastami: Łomża, Zambrów, Grajewo, Kolno i Wysokie Mazowieckie) leży poza obecnym terytorium województwa mazowieckiego.

edytuj Demografia

Dane z 31 grudnia 2007 r.[2]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób % osób % osób %
populacja 5 188 488 100 2 705 344 52,1 2 483 144 47,9
powierzchnia 35 558,18 km²
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
145,9 76,1 69,8

edytuj Ochrona przyrody

Wg danych z roku 2000 powierzchnia obszarów chronionych w województwie mazowieckim ogółem wynosiła 1053439,9 ha, co stanowiło 29,6% powierzchni województwa. Na terenie województwa mazowieckiego znajdowało się:

edytuj Nauka i oświata

Na terenie województwa działa dobre zaplecze naukowo-oświatowe. Jest to obszar występowania wielu uczelni wyższych. Ich największym skupiskiem jest Warszawa, ale są również zlokalizowane w innych miastach województwa (Płock, Pułtusk, Radom, Siedlce).

Wyższe uczelnie publiczne: (zobacz też wyższe uczelnie w Warszawie)

edytuj Podział administracyjny

Województwo mazowieckie składa się z 42 powiatów (37 ziemskich i 5 grodzkich). Powiaty dzielą się na 314 gmin – 35 miejskich, 50 miejsko-wiejskich i 229 wiejskich.

Powiaty ziemskie:

Powiaty grodzkie:

edytuj Miasta

Województwo mazowieckie - miasta w granicach administracyjnych

W województwie mazowieckim jest 85 miast, w tym 5 miast na prawach powiatów i 30 miast na prawach gminy.
Miasta zostały uszeregowane według liczby mieszkańców. Liczba ludności i powierzchnia wg GUS z 30 czerwca 2006 r.

  1. POL Warszawa COA.svg Warszawa1 700 536 (517,90 km²)
  2. POL Radom COA.svg Radom226 895 (111,71 km²)
  3. POL Płock COA.svg Płock127 307 (88,06 km²)
  4. Herb Siedlce.svg Siedlce76 074 (31,87 km²)
  5. POL Pruszków COA.svg Pruszków55 452 (19,15 km²)
  6. POL Ostrołęka COA.svg Ostrołęka53 579 (29,00 km²)
  7. POL Legionowo COA.svg Legionowo50 553 (13,60 km²)
  8. POL Ciechanów COA.svg Ciechanów45 888 (32,84 km²)
  9. POL Otwock COA.svg Otwock43 833 (47,33 km²)
  10. POL Żyrardów COA.svg Żyrardów40 892 (14,35 km²)
  11. POL Sochaczew COA.svg Sochaczew38 527 (26,13 km²)
  12. POL Mińsk Mazowiecki COA.svg Mińsk Mazowiecki37 544 (13,12 km²)
  13. POL Piaseczno COA.svg Piaseczno37 506 (16,33 km²)
  14. POL Wołomin COA 1.svg Wołomin36 710 (17,32 km²)
  15. POL Mława COA.svg Mława29 744 (35,50 km²)
  16. POL Nowy Dwór Mazowiecki COA.svg Nowy Dwór Mazowiecki27 431 (28,27 km²)
  17. POL Wyszków COA.svg Wyszków27 112 (20,78 km²)
  18. POL Grodzisk Mazowiecki COA.svg Grodzisk Mazowiecki 26 933 (13,19 km²)
  19. POL Ząbki COA.svg Ząbki24 599 (11,13 km²)
  20. POL Marki COA.svg Marki23 513 (26,01 km²)
  21. POL Piastów COA 1.svg Piastów23 214 (5,83 km²)
  22. Herb ostrowi.svg Ostrów Mazowiecka22 641 (22,09 km²)
  23. POL Płońsk COA.svg Płońsk22 295 (11,38 km²)
  24. POL Pionki COA.svg Pionki19 944 (18,34 km²)
  25. POL Sokołów Podlaski COA.svg Sokołów Podlaski19 338 (17,50 km²)
  26. POL Gostynin COA.svg Gostynin19 084 (32,31 km²)
  27. POL Pułtusk COA.svg Pułtusk19 049 (22,83 km²)
  28. POL Sierpc COA.svg Sierpc18 831 (18,60 km²)
  29. POL Kozienice COA.svg Kozienice18.633 (10,45 km²)
  30. Herb sulejowek.jpg Sulejówek18 569 (19,51 km²)
  31. POL Józefów Mazowiecki COA.svg Józefów18 306 (23,92 km²)
  32. POL Kobyłka COA.svg Kobyłka 17 933 (20,05 km²)
  33. POL Zielonka COA.svg Zielonka17 091 (79,23 km²)
  34. POL Przasnysz COA.svg Przasnysz16 960 (25,16 km²)
  35. POL Konstancin-Jeziorna COA.svg Konstancin-Jeziorna16 454 (17,10 km²)
  36. POL Garwolin COA.svg Garwolin16 191 (22,08 km²)
  37. POL Łomianki COA.svg Łomianki15 679 (8,40 km²)
  38. POL Milanówek COA.svg Milanówek15 540 (13,52 km²)
  39. POL Grójec COA.svg Grójec15 028 (8,52 km²)
  40. POL Węgrów COA.svg Węgrów12 592 (35,50 km²)
  41. POL Błonie COA.svg Błonie12 229 (9,12 km²)
  42. POL Szydłowiec COA.svg Szydłowiec12 172 (21,93 km²)
  43. POL Brwinów COA.svg Brwinów11 934 (10,06 km²)
  44. POL Góra Kalwaria COA.svg Góra Kalwaria11 216 (13,72 km²)
  45. POL Warka COA.svg Warka11 018 (25,78 km²)
  46. POL Karczew COA.svg Karczew10 422 (28,11 km²)
  47. POL Maków Mazowiecki COA.svg Maków Mazowiecki9 953 (10,30 km²)
  48. POL Żuromin COA.svg Żuromin8 733 (11,11 km²)
  49. POL Zwoleń COA.svg Zwoleń8 216 (15,78 km²)
  50. POL Ożarów Mazowiecki COA.svg Ożarów Mazowiecki8 041 (5,75 km²)
  51. POL Radzymin COA.svg Radzymin7 913 (23,32 km²)
  52. POL Nasielsk COA 1.svg Nasielsk7 419 (12,67 km²)
  53. POL Tłuszcz COA.svg Tłuszcz7 328 (7,81 km²)
  54. POL Białobrzegi COA.svg Białobrzegi7 317 (7,51 km²)
  55. POL Łosice COA.svg Łosice7 173 (23,75 km²)
  56. POL Łochów COA 1.svg Łochów6 485 (13,35 km²)
  57. POL Mszczonów COA.svg Mszczonów6 238 (8,56 km²)
  58. POL Przysucha COA.svg Przysucha6 228 (6,98 km²)
  59. POL Lipsko COA.svg Lipsko5 914 (15,70 km²)
  60. POL Iłża COA.svg Iłża5 212 (15,83 km²)
  61. POL Łaskarzew COA.svg Łaskarzew4 941 (15,35 km²)
  62. POL Raciąż COA.svg Raciąż4 732 (8,16 km²)
  63. Pilawa CoA.svg Pilawa4 221 (6,62 km²)
  64. POL Gąbin COA.svg Gąbin4 138 (28,16 km²)
  65. POL Zelechow COA.svg Żelechów4 028 (12,14 km²)
  66. POL Skaryszew COA.svg Skaryszew4 019 (27,49 km²)
  67. POL Tarczyn COA.svg Tarczyn3 883 (5,24 km²)
  68. POL Nowe Miasto nad Pilicą COA.svg Nowe Miasto nad Pilicą3 874 (11,14 km²)
  69. POL Podkowa Leśna COA.svg Podkowa Leśna3 729 (10,10 km²)
  70. POL Serock COA.svg Serock3 686 (12,48 km²)
  71. POL Halinów COA.svg Halinów3 394 (2,84 km²)
  72. POL Zakroczym COA.svg Zakroczym3 348 (19,51 km²)
  73. POL Glinojeck COA.svg Glinojeck3 119 (7,37 km²)
  74. POL Myszyniec COA.svg Myszyniec2980 (10,74 km²)
  75. POL Drobin COA.svg Drobin2 973 (9,64 km²)
  76. POL Kałuszyn COA.svg Kałuszyn2 927 (12,29 km²)
  77. POL Chorzele alt COA.svg Chorzele2 799 (17,51 km²)
  78. POL Wyszogród COA.svg Wyszogród2 793 (13,87 km²)
  79. POL Różan COA.svg Różan2 673 (6,67 km²)
  80. POL Mogielnica COA.svg Mogielnica2 476 (12,98 km²)
  81. POL gmina Kosów Lacki COA.svg Kosów Lacki2 157 (11,57 km²)
  82. POL Bieżuń COA.svg Bieżuń1 871 (12,07 km²)
  83. POL gmina Brok COA.svg Brok1 869 (28,05 km²)
  84. POL Mordy COA.svg Mordy1 855 (4,54 km²)
  85. POL Wyśmierzyce COA.svg Wyśmierzyce871 (16,56 km²)

edytuj Gospodarka

Województwo mazowieckie ma najwyższy spośród wszystkich polskich województw dochód na głowę mieszkańca, który wynosi 85% średniego dochodu w Unii Europejskiej. Warszawa jest uznawana za finansową stolicę Polski (m.in. 3 największe firmy z indeksu WIG 20). W Płocku swoją siedzibę ma PKN Orlen (4. w indeksie), największy polski koncern paliwowy. W Warszawie i w Siedlcach działa Polimex-Mostostal (także w indeksie WIG 20). W Przasnyszu swoją siedzibę ma firma Kross - największy producent rowerów w Europie. W Mińsku Mazowieckim działa firma Przedsiębiorstwo Budowy Dróg i Mostów będąca polską częścią konsorcjum które wygrało przetarg na budowę II linii Metra Warszawskiego. W tym samym mieście znajdują się ZNTK "Mińsk Mazowiecki", które wraz z Bydgoską PESĄ wygrały największy do tej pory przetarg na dostawę pociągów (20 szt.).

Mazowieckie jest jednym z najbardziej zróżnicowanych gospodarczo województw w kraju. Większość województwa jest stosunkowo słabo rozwinięta. Wybija się tu najbardziej rozwinięta gospodarczo Warszawa oraz jej okolice, aż po granicę z Woj. Łódzkim na zachodzie i Siedlce na wschodzie; wyróżnia się także Płock. Najbiedniejszym subregionem jest subregion radomski. Radom ma obecnie najwyższe bezrobocie wśród miast ponad 100-tysięcznych oraz wśród powiatów grodzkich.

edytuj Religia

Większość mieszkańców województwa mazowieckiego należy do Kościoła rzymskokatolickiego. Praktykuje jednak mniej niż połowa ludności. W archidiecezji warszawskiej praktykuje 30% ludności, w diecezji płockiej 32% i 34% w diecezji warszawsko-praskiej, co sprawia, że należą one do najbardziej zlaicyzowanych w Polsce. W diecezji radomskiej praktykuje 37% ludności. Najbardziej religijna jest diecezja siedlecka (45%) i diecezja łomżyńska (44%).[3] Na terenie województwa działają także synagogi (neoortodoksyjna, reformowana i ortodoksyjna), meczet, sikhowska gurdawara, jedyna wolnostojąca kaplica mormonów oraz bardzo dużo kościołów protestanckich. Trwają starania o wybudowanie świątyni buddyjskiej. Historycznie, bardzo duże znaczenie na tych ziemiach miał judaizm, gdyż Żydzi stanowili do II wojny światowej między 20% a 50% ludności mazowieckich miasteczek. Na północno-wschodnim Mazowszu istotny był kalwinizm. W Płocku z kolei narodził się mariawityzm. Obecnie w na terenie województwa mazowieckiego działają parafie Kościoła Starokatolickiego Mariawitów, zrzeszonie w diecezji warszawsko-płockiej i lubelsko-podlaskiej, oraz Kościoła Katolickiego Mariawitów z siedzibą w Felicjanowie.

edytuj Język

Większość ludności Mazowsza posługuje się językiem polskim. Przed II wojną światową wśród Żydów w użyciu był język jidisz, obecnie jest on nauczany jedynie na Uniwersytecie Warszawskim oraz używany w Teatrze Żydowskim w Warszawie w niektórych sztukach. Na wsi posługiwano się dialektem mazowieckim, który zanikł w ostatnich dziesięcioleciach.

edytuj Zmiany

Rozważany był projekt wyłączenia z regionu Warszawy jako niezależnego województwa i przeniesienia stolicy Mazowsza do innego miasta np. do Płocka lub Radomia. Zwolennicy tego rozwiązania wskazują, że z powodu wysokiego wskaźnika PKB per capita w Warszawie reszta województwa nie będzie mogła korzystać z funduszy strukturalnych UE, gdy PKB dla całego województwa przekroczy wyznaczony przez Unię Europejską wskaźnik 75% PKB. Przeciwnicy zwracają uwagę na wysokie koszty administracyjne wynikłe z dublowania urzędów i przeprowadzki do innego miasta oraz konieczności zmiany wielu systemów w administracji publicznej. Premier Donald Tusk w swoim expose zapowiedział, że nie przewiduje w czasie swoich rządów poparcia żadnych inicjatyw w zakresie zmiany podziału administracyjnego.

Zobacz także: Warszawa (projekt województwa), województwo staropolskie

edytuj Galeria


edytuj Wojewodowie

Information icon.svg Osobny artykuł: Wojewodowie mazowieccy.

edytuj Zarząd Województwa Mazowieckiego

edytuj Marszałkowie Województwa Mazowieckiego

edytuj Wicemarszałkowie Województwa Mazowieckiego

edytuj Członkowie Zarządu Województwa Mazowieckiego

edytuj Sejmik Województwa Mazowieckiego

edytuj Prezydium Sejmiku Województwa Mazowieckiego

edytuj Radni Sejmiku Województwa Mazowieckiego

edytuj Klub Radnych Platforma Obywatelska

  1. Ludwik Rakowski – Przewodniczący Klubu
  2. Artur Buczyński
  3. Leszek Celej od listopada 2007 (zastąpił radnego Jacka Kozaczyńskiego)
  4. Lucyna Fidor od listopada 2007 (zastąpiła radnego Czesława Czechyrę)
  5. Janusz Gołota
  6. były radny PiS Jarosław Jankowski
  7. Klara Kazimierska-Czaja
  8. Jolanta Koczorowska
  9. Grzegorz Kostrzewa-Zorbas
  10. Stefan Kotlewski
  11. Tomasz Kucharski
  12. była radna PiS Elżbieta Lanc
  13. Olga Łyjak
  14. były radny PiS Jan Osiej od listopada 2007 (zastąpił radną Teresę Wargocką)
  15. Leszek Ruszczyk
  16. Krzysztof Skolimowski
  17. Robert Soszyński
  18. były radny LiD, członek PD - demokraci.pl Marcin Święcicki
  19. Urszula Uranowska-Muszyńska
  20. Andrzej Wojciechowski

edytuj Klub Radnych Polskie Stronnictwo Ludowe

  1. Adam Struzik – Przewodniczący Klubu
  2. Henryk Antczak
  3. Witold Chrzanowski
  4. Cecylia Domżała od lipca 2009 (zastąpiła radnego Krzysztofa Borkowskiego)
  5. Bogumił Ferensztajn
  6. Danuta Janusz
  7. Maria Kowalska
  8. Wiesława Krawczyk
  9. Jerzy Krupa
  10. Marian Krupiński od grudnia 2006 (zastąpił radnego Mirosława Augustyniaka)
  11. Bożenna Pacholczak
  12. była radna PiS Erwina Ryś-Ferens
  13. Wojciech Siemion od listopada 2007 (zastąpił radnego Janusza Piechocińskiego)

edytuj Klub Radnych Prawo i Sprawiedliwość

  1. Maciej Więckowski – Przewodniczący Klubu
  2. Agnieszka Górska od marca 2007 (zastąpiła radnego Igora Marszałkiewicza)
  3. Irena Kleniewska od listopada 2007 (zastąpiła radnego Mariusza Błaszczaka)
  4. Benedykt Pszczółkowski
  5. Jan Rejczak
  6. Janina Rogg
  7. Karol Tchórzewski

edytuj Mazowieckie Przymierze Prawicy

[5]

  1. były radny LPR i PSL Cyprian Gutkowski – Przewodniczący Klubu
  2. były radny PiS, członek Polski XXI Jakub Czułba
  3. Agnieszka Górska od września 2009 (zastąpiła radnego Ryszarda Chojnackiego)[6]
  4. były radny PO, członek Prawicy Rzeczypospolitej Piotr Strzembosz
  5. były radny LPR i PSL Paweł Sulowski
  6. była radna PiS, członkini Polski XXI Lidia Ujazdowska

edytuj Klub Radnych Sojusz Lewicy Demokratycznej

  1. była radna LiD Dorota Grochala od listopada 2007 (zastąpiła radnego Marka Borowskiego)
  2. były radny LiD Marek Papuga od listopada 2007 (zastąpił radnego Marka Balickiego)
  3. były radny LiD Jacek Pużuk od listopada 2007 (zastąpił radnego Andrzeja Celińskiego)

edytuj Radni Niezrzeszeni

  1. były radny LPR Marian Brudzyński
  2. były radny PiS Tomasz Matuszewski od maja 2007 (zastąpił radnego Marka Martynowskiego)

edytuj Byli Radni

  1. Mirosław Augustyniak (PSL) do grudnia 2006 (zrzeczenie się mandatu)
  2. Janusz Kotowski (PiS) do grudnia 2006 (od 4 grudnia 2006 prezydent miasta Ostrołęki)
  3. Igor Marszałkiewicz (PiS) do lutego 2007 (zrzeczenie się mandatu)
  4. Marek Martynowski (PiS) do kwietnia 2007 (od 19 kwietnia 2007 do 13 listopada 2007 I wicewojewoda mazowiecki)
  5. Czesław Czechyra do listopada 2007 (od listopada 2007 poseł PO)
  6. Jacek Kozaczyński do listopada 2007 (od listopada 2007 poseł PO)
  7. Mariusz Błaszczak do listopada 2007 (od listopada 2007 poseł PiS)
  8. Teresa Wargocka od grudnia 2006 do listopada 2007 (od listopada 2007 posłanka PiS), (w grudniu 2006 zastąpiła radnego Janusza Kotowskiego)
  9. Janusz Piechociński do listopada 2007 (od listopada 2007 poseł PSL)
  10. Marek Balicki do listopada 2007 (od listopada 2007 poseł LiD)
  11. Marek Borowski do listopada 2007 (od listopada 2007 poseł LiD)
  12. Andrzej Celiński do listopada 2007 (od listopada 2007 poseł LiD)
  13. Krzysztof Borkowski do czerwca 2009 (od czerwca 2009 poseł PSL)
  14. Ryszard Chojnacki (były radny LPR, PSL i MPP) do lipca 2009 (zrzeczenie się mandatu[6])

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2008 r.. „Informacje i opracowania statystyczne” (2008). Ireneusz Budzyński – kierujący. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny. ISSN 1505-5507 (pol.). [dostęp 2008-08-13]. 
  2. Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (stan na 31.12.2007)
  3. Ekai.pl - Statystyki religijności
  4. GW: Jak dentysta Giertycha został marszałkiem (22.06.2007)
  5. Samorząd Województwa Mazowieckiego
  6. 6,0 6,1 Samorząd Województwa Mazowieckiego

edytuj Linki zewnętrzne

Commons-logo.svg

edytuj Zobacz też

HOT NEWS !


Austriacy wywalczyli w drużynie złoty medal mistrzostw świata w lotach narciarskich w słoweńskiej Planicy. Srebro powędruje do ekipy Norwegii, a z brązu mogą cieszyć się Finowie. Polscy skoczkowie znaleźli się tuż za podium. Nasze szanse na medal zaprzepaścił fatalny skok Łukasza Rutkowskiego na odległość zaledwie 143 metrów. [read more]


Bronisław Komorowski i Radosław Sikorski powinni wystrzegać się agresji i nadmiernych złośliwości pod swoim adresem. Takie rady mają dla polityków Platformy eksperci przed dzisiejszą prawyborczą debatą. Może ona rozstrzygnąć, kto zostanie kandydatem PO w wyborach prezydenckich. Początek starcia o godzinie 13. [read more]


Z okazji nadejścia długo wyczekiwanej wiosny reporterzy RMF FM wyruszyli na ulice polskich miast z naręczami kwiatów. Przechodniom wręczają żółte tulipany i żonkile. [read more]


Złamanie przepisów i nieprzestrzeganie procedur były przyczyną wybuchu w kopalni miedzi w Lubinie - to wstępne ustalenia Urzędu Górniczego we Wrocławiu. W ubiegłym tygodniu na dole kopalni doszło do eksplozji pozostawionego w ścianie starego ładunku wybuchowego, ranny został 34-letni górnik. [read more]


Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego odwołała się do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Chodzi o wyrok stwierdzający jej bezczynność wobec wniosku Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka. Fundacja wystąpiła do ABW udostępnienie statystyk stosowanych przez nią podsłuchów. [read more]


ca | de | en | es | fr | it | nl | no | pl | pt | ru | ro | fi |