| Herb | Flaga | ||||||||||||||||||
| Siedziba wojewody Siedziba sejmiku |
|||||||||||||||||||
| Urząd Wojewódzki | Warszawa, pl. Bankowy 3/5 | ||||||||||||||||||
| Wojewoda | Jacek Kozłowski | ||||||||||||||||||
| Urząd Marszałkowski | Warszawa, ul. Jagiellońska 26 | ||||||||||||||||||
| Marszałek | Adam Struzik | ||||||||||||||||||
| Powierzchnia | 35 558,18 km² | ||||||||||||||||||
| Ludność | 5 188 488[1] mieszk. (2008) |
||||||||||||||||||
| Gęstość zaludnienia | 145[1] mieszk./km² | ||||||||||||||||||
| Urbanizacja | 64,7% | ||||||||||||||||||
| Tablica rejestracyjna | W | ||||||||||||||||||
| TERYT | 14 | ||||||||||||||||||
| Kod ISO | PL-MZ | ||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||
| Mazowiecki Urząd Wojewódzki
pl. Bankowy 3/5 |
|||||||||||||||||||
| Oficjalna strona województwa mazowieckiego | |||||||||||||||||||
Województwo mazowieckie – od 1 stycznia 1999 jednostka podziału administracyjnego Polski, jedno z 16 województw.
edytuj Historia
Historycznie województwo mazowieckie istniało w latach 1526-1795 i 1816-1837.
Obecne województwo mazowieckie zostało utworzone w 1999 roku z województw poprzedniego podziału administracyjnego:
- warszawskiego (w całości)
- ostrołęckiego (oprócz gminy Rozogi)
- radomskiego (oprócz gmin Drzewica i Gowarczów)
- ciechanowskiego (oprócz gmin powiatu działdowskiego)
- siedleckiego (oprócz gmin powiatu łukowskiego i gminy Kłoczew)
- płockiego (oprócz gmin powiatów kutnowskiego i łęczyckiego oraz gminy Kiernozia)
- skierniewickiego (gminy powiatu sochaczewskiego bez gminy Iłów i żyrardowskiego oraz 3 gminy powiatu grodziskiego: gmina Baranów, gmina Jaktorów i gmina Żabia Wola)
- bialskopodlaskiego (tylko gminy powiatu łosickiego)
- łomżyńskiego (tylko 5 zachodnich gmin powiatu ostrowskiego)
edytuj Geografia
edytuj Położenie administracyjne
Województwo jest położone w środkowo-wschodniej Polsce i graniczy z następującym województwami:
edytuj Położenie fizycznogeograficzne
Województwo położone jest w większości na obszarze Niżu Środkowoeuropejskiego, tylko jego niewielkie wschodnie fragmenty leżą na terenie Niżu Wschodniobałtycko-Białoruskiego, a południowe na terenie Wyżyn Polskich. Obszar Województwa zawiera się w 11 makroregionach fizycznogeograficznych i 34 mezoregionach.
edytuj Położenie historyczne
Mimo że województwo mazowieckie jest często określane jako Mazowsze, nie jest nim w całości. Wschodnia część województwa to region Podlaski (w znacznie mniejszym stopniu niż geograficznie), natomiast południowa część to ziemia radomska będąca częścią Małopolski. Różnice historyczno-kulturowe widoczne są w wielu aspektach, m.in. w architekturze wiejskiej, sposobie zwijania snopów siana czy strojach ludowych. Natomiast część historycznego Mazowsza (większość byłego województwa łomżyńskiego z miastami: Łomża, Zambrów, Grajewo, Kolno i Wysokie Mazowieckie) leży poza obecnym terytorium województwa mazowieckiego.
edytuj Demografia
Dane z 31 grudnia 2007 r.[2]:
| Opis | Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| jednostka | osób | % | osób | % | osób | % |
| populacja | 5 188 488 | 100 | 2 705 344 | 52,1 | 2 483 144 | 47,9 |
| powierzchnia | 35 558,18 km² | |||||
| gęstość zaludnienia (mieszk./km²) |
145,9 | 76,1 | 69,8 | |||
edytuj Ochrona przyrody
Wg danych z roku 2000 powierzchnia obszarów chronionych w województwie mazowieckim ogółem wynosiła 1053439,9 ha, co stanowiło 29,6% powierzchni województwa. Na terenie województwa mazowieckiego znajdowało się:
- 1 park narodowy – Kampinoski Park Narodowy
- 9 parków krajobrazowych
- 171 rezerwatów przyrody
- 62 obszary chronionego krajobrazu
edytuj Nauka i oświata
Na terenie województwa działa dobre zaplecze naukowo-oświatowe. Jest to obszar występowania wielu uczelni wyższych. Ich największym skupiskiem jest Warszawa, ale są również zlokalizowane w innych miastach województwa (Płock, Pułtusk, Radom, Siedlce).
Wyższe uczelnie publiczne: (zobacz też wyższe uczelnie w Warszawie)
- Akademia Humanistyczna im. Aleksandra Gieysztora
- Akademia Obrony Narodowej
- Akademia Pedagogiki Specjalnej
- Akademia Podlaska w Siedlcach
- Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie
- Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie
- Politechnika Warszawska
- Politechnika Radomska
- Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego
- Szkoła Główna Handlowa w Warszawie
- Szkoła Główna Służby Pożarniczej
- Uniwersytet Warszawski
- Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego
- Uniwersytet Muzyczny Fryderyka Chopina
- Warszawski Uniwersytet Medyczny
- Wojskowa Akademia Techniczna
edytuj Podział administracyjny
Województwo mazowieckie składa się z 42 powiatów (37 ziemskich i 5 grodzkich). Powiaty dzielą się na 314 gmin – 35 miejskich, 50 miejsko-wiejskich i 229 wiejskich.
Powiaty ziemskie:
białobrzeski
ciechanowski
garwoliński
gostyniński
grodziski
grójecki
kozienicki
legionowski
lipski
łosicki
makowski
miński
mławski
nowodworski- ostrołęcki
ostrowski
otwocki
piaseczyński
płocki
płoński
pruszkowski
przasnyski
przysuski
pułtuski
radomski
siedlecki
sierpecki
sochaczewski
sokołowski
szydłowiecki
warszawski zachodni
węgrowski
wołomiński
wyszkowski
zwoleński
żuromiński
żyrardowski
Powiaty grodzkie:
edytuj Miasta
W województwie mazowieckim jest 85 miast, w tym 5 miast na prawach powiatów i 30 miast na prawach gminy.
Miasta zostały uszeregowane według liczby mieszkańców. Liczba ludności i powierzchnia wg GUS z 30 czerwca 2006 r.
Warszawa – 1 700 536 (517,90 km²)
Radom – 226 895 (111,71 km²)
Płock – 127 307 (88,06 km²)
Siedlce – 76 074 (31,87 km²)
Pruszków – 55 452 (19,15 km²)
Ostrołęka – 53 579 (29,00 km²)
Legionowo – 50 553 (13,60 km²)
Ciechanów – 45 888 (32,84 km²)
Otwock – 43 833 (47,33 km²)
Żyrardów – 40 892 (14,35 km²)
Sochaczew – 38 527 (26,13 km²)
Mińsk Mazowiecki – 37 544 (13,12 km²)
Piaseczno – 37 506 (16,33 km²)
Wołomin – 36 710 (17,32 km²)
Mława – 29 744 (35,50 km²)
Nowy Dwór Mazowiecki – 27 431 (28,27 km²)
Wyszków – 27 112 (20,78 km²)
Grodzisk Mazowiecki – 26 933 (13,19 km²)
Ząbki – 24 599 (11,13 km²)
Marki – 23 513 (26,01 km²)
Piastów – 23 214 (5,83 km²)
Ostrów Mazowiecka – 22 641 (22,09 km²)
Płońsk – 22 295 (11,38 km²)
Pionki – 19 944 (18,34 km²)
Sokołów Podlaski – 19 338 (17,50 km²)
Gostynin – 19 084 (32,31 km²)
Pułtusk – 19 049 (22,83 km²)
Sierpc – 18 831 (18,60 km²)
Kozienice – 18.633 (10,45 km²)
Sulejówek – 18 569 (19,51 km²)
Józefów – 18 306 (23,92 km²)
Kobyłka – 17 933 (20,05 km²)
Zielonka – 17 091 (79,23 km²)
Przasnysz – 16 960 (25,16 km²)
Konstancin-Jeziorna – 16 454 (17,10 km²)
Garwolin – 16 191 (22,08 km²)
Łomianki – 15 679 (8,40 km²)
Milanówek – 15 540 (13,52 km²)
Grójec – 15 028 (8,52 km²)
Węgrów – 12 592 (35,50 km²)
Błonie – 12 229 (9,12 km²)
Szydłowiec – 12 172 (21,93 km²)
Brwinów – 11 934 (10,06 km²)
Góra Kalwaria – 11 216 (13,72 km²)
Warka – 11 018 (25,78 km²)
Karczew – 10 422 (28,11 km²)
Maków Mazowiecki – 9 953 (10,30 km²)
Żuromin – 8 733 (11,11 km²)
Zwoleń – 8 216 (15,78 km²)
Ożarów Mazowiecki – 8 041 (5,75 km²)
Radzymin – 7 913 (23,32 km²)
Nasielsk – 7 419 (12,67 km²)
Tłuszcz – 7 328 (7,81 km²)
Białobrzegi – 7 317 (7,51 km²)
Łosice – 7 173 (23,75 km²)
Łochów – 6 485 (13,35 km²)
Mszczonów – 6 238 (8,56 km²)
Przysucha – 6 228 (6,98 km²)
Lipsko – 5 914 (15,70 km²)
Iłża – 5 212 (15,83 km²)
Łaskarzew – 4 941 (15,35 km²)
Raciąż – 4 732 (8,16 km²)
Pilawa – 4 221 (6,62 km²)
Gąbin – 4 138 (28,16 km²)
Żelechów – 4 028 (12,14 km²)
Skaryszew – 4 019 (27,49 km²)
Tarczyn – 3 883 (5,24 km²)
Nowe Miasto nad Pilicą – 3 874 (11,14 km²)
Podkowa Leśna – 3 729 (10,10 km²)
Serock – 3 686 (12,48 km²)
Halinów – 3 394 (2,84 km²)
Zakroczym – 3 348 (19,51 km²)
Glinojeck – 3 119 (7,37 km²)
Myszyniec – 2980 (10,74 km²)
Drobin – 2 973 (9,64 km²)
Kałuszyn – 2 927 (12,29 km²)
Chorzele – 2 799 (17,51 km²)
Wyszogród – 2 793 (13,87 km²)
Różan – 2 673 (6,67 km²)
Mogielnica – 2 476 (12,98 km²)
Kosów Lacki – 2 157 (11,57 km²)
Bieżuń – 1 871 (12,07 km²)
Brok – 1 869 (28,05 km²)
Mordy – 1 855 (4,54 km²)
Wyśmierzyce – 871 (16,56 km²)
edytuj Gospodarka
Województwo mazowieckie ma najwyższy spośród wszystkich polskich województw dochód na głowę mieszkańca, który wynosi 85% średniego dochodu w Unii Europejskiej. Warszawa jest uznawana za finansową stolicę Polski (m.in. 3 największe firmy z indeksu WIG 20). W Płocku swoją siedzibę ma PKN Orlen (4. w indeksie), największy polski koncern paliwowy. W Warszawie i w Siedlcach działa Polimex-Mostostal (także w indeksie WIG 20). W Przasnyszu swoją siedzibę ma firma Kross - największy producent rowerów w Europie. W Mińsku Mazowieckim działa firma Przedsiębiorstwo Budowy Dróg i Mostów będąca polską częścią konsorcjum które wygrało przetarg na budowę II linii Metra Warszawskiego. W tym samym mieście znajdują się ZNTK "Mińsk Mazowiecki", które wraz z Bydgoską PESĄ wygrały największy do tej pory przetarg na dostawę pociągów (20 szt.).
Mazowieckie jest jednym z najbardziej zróżnicowanych gospodarczo województw w kraju. Większość województwa jest stosunkowo słabo rozwinięta. Wybija się tu najbardziej rozwinięta gospodarczo Warszawa oraz jej okolice, aż po granicę z Woj. Łódzkim na zachodzie i Siedlce na wschodzie; wyróżnia się także Płock. Najbiedniejszym subregionem jest subregion radomski. Radom ma obecnie najwyższe bezrobocie wśród miast ponad 100-tysięcznych oraz wśród powiatów grodzkich.
edytuj Religia
Większość mieszkańców województwa mazowieckiego należy do Kościoła rzymskokatolickiego. Praktykuje jednak mniej niż połowa ludności. W archidiecezji warszawskiej praktykuje 30% ludności, w diecezji płockiej 32% i 34% w diecezji warszawsko-praskiej, co sprawia, że należą one do najbardziej zlaicyzowanych w Polsce. W diecezji radomskiej praktykuje 37% ludności. Najbardziej religijna jest diecezja siedlecka (45%) i diecezja łomżyńska (44%).[3] Na terenie województwa działają także synagogi (neoortodoksyjna, reformowana i ortodoksyjna), meczet, sikhowska gurdawara, jedyna wolnostojąca kaplica mormonów oraz bardzo dużo kościołów protestanckich. Trwają starania o wybudowanie świątyni buddyjskiej. Historycznie, bardzo duże znaczenie na tych ziemiach miał judaizm, gdyż Żydzi stanowili do II wojny światowej między 20% a 50% ludności mazowieckich miasteczek. Na północno-wschodnim Mazowszu istotny był kalwinizm. W Płocku z kolei narodził się mariawityzm. Obecnie w na terenie województwa mazowieckiego działają parafie Kościoła Starokatolickiego Mariawitów, zrzeszonie w diecezji warszawsko-płockiej i lubelsko-podlaskiej, oraz Kościoła Katolickiego Mariawitów z siedzibą w Felicjanowie.
edytuj Język
Większość ludności Mazowsza posługuje się językiem polskim. Przed II wojną światową wśród Żydów w użyciu był język jidisz, obecnie jest on nauczany jedynie na Uniwersytecie Warszawskim oraz używany w Teatrze Żydowskim w Warszawie w niektórych sztukach. Na wsi posługiwano się dialektem mazowieckim, który zanikł w ostatnich dziesięcioleciach.
edytuj Zmiany
Rozważany był projekt wyłączenia z regionu Warszawy jako niezależnego województwa i przeniesienia stolicy Mazowsza do innego miasta np. do Płocka lub Radomia. Zwolennicy tego rozwiązania wskazują, że z powodu wysokiego wskaźnika PKB per capita w Warszawie reszta województwa nie będzie mogła korzystać z funduszy strukturalnych UE, gdy PKB dla całego województwa przekroczy wyznaczony przez Unię Europejską wskaźnik 75% PKB. Przeciwnicy zwracają uwagę na wysokie koszty administracyjne wynikłe z dublowania urzędów i przeprowadzki do innego miasta oraz konieczności zmiany wielu systemów w administracji publicznej. Premier Donald Tusk w swoim expose zapowiedział, że nie przewiduje w czasie swoich rządów poparcia żadnych inicjatyw w zakresie zmiany podziału administracyjnego.
Zobacz także: Warszawa (projekt województwa), województwo staropolskie
edytuj Galeria
|
Warszawa - Stare Miasto |
Płock - Ratusz |
Płock Zamek Książąt Mazowieckich |
|
|
Płock- Katedra |
Mariawicka Świątynia Miłosierdzia i Miłości w Płocku |
Siedlce - Urząd Miasta |
Ostrołęka - Ratusz |
|
Ciechanów - Ratusz |
Mińsk Mazowiecki - Pałac Doria Dernałowiczów |
Starawieś - Pałac Radziwiłłów |
Radom - Urząd Wojewódzki |
edytuj Wojewodowie
- Antoni Pietkiewicz od 1 stycznia 1999 do 21 października 2001
- Stanisław Pietrzak (UW), I wicewojewoda do 2000
- Andrzej Wieczorek (AWS), I wicewojewoda od 2000
- Dariusz Krajowski-Kukiel (UW), II wicewojewoda
- Leszek Mizieliński (SLD) od 21 października 2001 do 10 stycznia 2006
- Maciej Sieczkowski, I wicewojewoda
- Elżbieta Lanc, II wicewojewoda od października 2001 do 2003
- Adam Mroczkowski (PL-D), II wicewojewoda od 12 maja 2003 do 11 stycznia 2006
- Tomasz Koziński (PiS) od 10 stycznia 2006 do 17 stycznia 2007
- Jacek Sasin (PiS), I wicewojewoda
- Cezary Pomarański, II wicewojewoda (ds. oświaty) od 12 stycznia 2006
- Wojciech Dąbrowski (PiS) od 18 stycznia 2007 do 1 lutego 2007
- Jacek Sasin (PiS), I wicewojewoda
- Cezary Pomarański, II wicewojewoda (ds. oświaty)
- Jacek Sasin (PiS) od 15 lutego 2007 do 29 listopada 2007
- Marek Martynowski (PiS), I wicewojewoda od 19 kwietnia 2007 do 13 listopada 2007
- Cezary Pomarański, II wicewojewoda (ds. oświaty)
- Jacek Kozłowski (PO) od 29 listopada 2007
- Dariusz Piątek, I wicewojewoda od 27 grudnia 2007
- Cezary Pomarański, II wicewojewoda (ds. oświaty) do 4 grudnia 2007
edytuj Zarząd Województwa Mazowieckiego
edytuj Marszałkowie Województwa Mazowieckiego
- Adam Struzik od października 2001 (radny wojewódzki PSL)
- Zbigniew Kuźmiuk od 1 stycznia 1999 do października 2001 (radny wojewódzki PSL – zrzekł się mandatu radnego i marszałkowania gdy został posłem PSL)
edytuj Wicemarszałkowie Województwa Mazowieckiego
- Stefan Kotlewski od 27 listopada 2007 (radny wojewódzki PO)
- Ludwik Rakowski od 2 stycznia 2008 (radny wojewódzki PO)
- Antoni Pietkiewicz od 2002 do 2003
- Tomasz Siemoniak od 24 listopada 2006 do 26 listopada 2007; (od 26 listopada 2007 sekretarz stanu w MSWiA)
- Jacek Kozłowski od 24 listopada 2006 do 27 listopada 2007; (od 29 listopada 2007 wojewoda mazowiecki)
edytuj Członkowie Zarządu Województwa Mazowieckiego
- Waldemar Roszkiewicz od 24 listopada 2006 (rekomendowany przez LPR [4])
- Piotr Szprendałowicz od 24 listopada 2006 (rekomendowany przez PO)
edytuj Sejmik Województwa Mazowieckiego
edytuj Prezydium Sejmiku Województwa Mazowieckiego
- Przewodniczący Sejmiku Województwa Mazowieckiego Robert Soszyński od 24 listopada 2006
- Wiceprzewodnicząca Sejmiku Województwa Mazowieckiego Bożenna Pacholczak od 24 listopada 2006
- Wiceprzewodniczący Sejmiku Województwa Mazowieckiego Marian Krupiński od, (Marian Krupiński zastąpił Krzysztofa Borkowskiego, który tę funkcję pełnił od 24 listopada 2006 do 24 czerwca 2009)
- Wiceprzewodniczący Sejmiku Województwa Mazowieckiego Marek Papuga od 25 lutego 2008 (Marek Papuga zastąpił Marka Balickiego, który tę funkcję pełnił od 24 listopada 2006 do 5 listopada 2007)
edytuj Radni Sejmiku Województwa Mazowieckiego
edytuj Klub Radnych Platforma Obywatelska
- Ludwik Rakowski – Przewodniczący Klubu
- Artur Buczyński
- Leszek Celej od listopada 2007 (zastąpił radnego Jacka Kozaczyńskiego)
- Lucyna Fidor od listopada 2007 (zastąpiła radnego Czesława Czechyrę)
- Janusz Gołota
- były radny PiS Jarosław Jankowski
- Klara Kazimierska-Czaja
- Jolanta Koczorowska
- Grzegorz Kostrzewa-Zorbas
- Stefan Kotlewski
- Tomasz Kucharski
- była radna PiS Elżbieta Lanc
- Olga Łyjak
- były radny PiS Jan Osiej od listopada 2007 (zastąpił radną Teresę Wargocką)
- Leszek Ruszczyk
- Krzysztof Skolimowski
- Robert Soszyński
- były radny LiD, członek PD - demokraci.pl Marcin Święcicki
- Urszula Uranowska-Muszyńska
- Andrzej Wojciechowski
edytuj Klub Radnych Polskie Stronnictwo Ludowe
- Adam Struzik – Przewodniczący Klubu
- Henryk Antczak
- Witold Chrzanowski
- Cecylia Domżała od lipca 2009 (zastąpiła radnego Krzysztofa Borkowskiego)
- Bogumił Ferensztajn
- Danuta Janusz
- Maria Kowalska
- Wiesława Krawczyk
- Jerzy Krupa
- Marian Krupiński od grudnia 2006 (zastąpił radnego Mirosława Augustyniaka)
- Bożenna Pacholczak
- była radna PiS Erwina Ryś-Ferens
- Wojciech Siemion od listopada 2007 (zastąpił radnego Janusza Piechocińskiego)
edytuj Klub Radnych Prawo i Sprawiedliwość
- Maciej Więckowski – Przewodniczący Klubu
- Agnieszka Górska od marca 2007 (zastąpiła radnego Igora Marszałkiewicza)
- Irena Kleniewska od listopada 2007 (zastąpiła radnego Mariusza Błaszczaka)
- Benedykt Pszczółkowski
- Jan Rejczak
- Janina Rogg
- Karol Tchórzewski
edytuj Mazowieckie Przymierze Prawicy
- były radny LPR i PSL Cyprian Gutkowski – Przewodniczący Klubu
- były radny PiS, członek Polski XXI Jakub Czułba
- Agnieszka Górska od września 2009 (zastąpiła radnego Ryszarda Chojnackiego)[6]
- były radny PO, członek Prawicy Rzeczypospolitej Piotr Strzembosz
- były radny LPR i PSL Paweł Sulowski
- była radna PiS, członkini Polski XXI Lidia Ujazdowska
edytuj Klub Radnych Sojusz Lewicy Demokratycznej
- była radna LiD Dorota Grochala od listopada 2007 (zastąpiła radnego Marka Borowskiego)
- były radny LiD Marek Papuga od listopada 2007 (zastąpił radnego Marka Balickiego)
- były radny LiD Jacek Pużuk od listopada 2007 (zastąpił radnego Andrzeja Celińskiego)
edytuj Radni Niezrzeszeni
- były radny LPR Marian Brudzyński
- były radny PiS Tomasz Matuszewski od maja 2007 (zastąpił radnego Marka Martynowskiego)
edytuj Byli Radni
- Mirosław Augustyniak (PSL) do grudnia 2006 (zrzeczenie się mandatu)
- Janusz Kotowski (PiS) do grudnia 2006 (od 4 grudnia 2006 prezydent miasta Ostrołęki)
- Igor Marszałkiewicz (PiS) do lutego 2007 (zrzeczenie się mandatu)
- Marek Martynowski (PiS) do kwietnia 2007 (od 19 kwietnia 2007 do 13 listopada 2007 I wicewojewoda mazowiecki)
- Czesław Czechyra do listopada 2007 (od listopada 2007 poseł PO)
- Jacek Kozaczyński do listopada 2007 (od listopada 2007 poseł PO)
- Mariusz Błaszczak do listopada 2007 (od listopada 2007 poseł PiS)
- Teresa Wargocka od grudnia 2006 do listopada 2007 (od listopada 2007 posłanka PiS), (w grudniu 2006 zastąpiła radnego Janusza Kotowskiego)
- Janusz Piechociński do listopada 2007 (od listopada 2007 poseł PSL)
- Marek Balicki do listopada 2007 (od listopada 2007 poseł LiD)
- Marek Borowski do listopada 2007 (od listopada 2007 poseł LiD)
- Andrzej Celiński do listopada 2007 (od listopada 2007 poseł LiD)
- Krzysztof Borkowski do czerwca 2009 (od czerwca 2009 poseł PSL)
- Ryszard Chojnacki (były radny LPR, PSL i MPP) do lipca 2009 (zrzeczenie się mandatu[6])
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2008 r.. „Informacje i opracowania statystyczne” (2008). Ireneusz Budzyński – kierujący. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny. ISSN 1505-5507 (pol.). [dostęp 2008-08-13].
- ↑ Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (stan na 31.12.2007)
- ↑ Ekai.pl - Statystyki religijności
- ↑ GW: Jak dentysta Giertycha został marszałkiem (22.06.2007)
- ↑ Samorząd Województwa Mazowieckiego
- ↑ 6,0 6,1 Samorząd Województwa Mazowieckiego
edytuj Linki zewnętrzne
edytuj Zobacz też
- Mazowsze
- VeloMazovia – sieć szlaków rowerowych na Mazowszu
- Mazowiecka Chorągiew Harcerzy ZHR
|
||||||||||
|
|||||||


